Onze referentiekaders zijn sterk verbonden met bepaalde emoties Er bestaat een hiërarchie van emoties die nauw samenhangt met (weerstand tegen) veranderingen en die we kennen als de stadia van rouw of loslaten: shock (lethargie, gevoelloos zijn) – ontkenning (kwetsbaarheid en in de steek gelaten voelen) – naar buiten gerichte boosheid en schaamte – naar binnen gerichte boosheid (schuld en zelfrechtvaardiging) – onderhandelen (gevoelens van inadequaatheid) en tot slot depressie (droefheid, eenzaamheid en machteloosheid).
Vanzelfsprekend is het om effectief te kunnen communiceren in een tijd van turbulente veranderingen belangrijk om goed te kunnen omgaan met al deze emoties in ons zelf en bij anderen. In de workshop wordt hiermee een begin gemaakt in het blok ‘surfen op de golven van verandering.’

Noot: Rondom de opeenvolging van deze emoties heeft zich een evolutionair paradigma ontwikkeld dat momenteel wereldwijd zeer in de belangstelling staat: Spiral Dynamics. Er bestaat een opeenvolging van evolutionaire stadia met bijbehorende emoties en mindset, in computerterminologie Mind 1.1, 1.2, enz. tot en met 1.6. Hierna komt Mind 2.0, een geheel nieuwe mindset waarbij alles draait om enthousiasme en dit is tegelijkertijd een grote evolutionaire sprong. Fun-da-Mental gebruikt in andere trainingen en workshops die volgen op Effectief Communiceren het instrument MindMaker6® om de evolutionaire stadia in kaart te brengen en vervolgens emotionele energie vrij te maken en te leren sturen met enthousiasme.